ទស្សនៈ​មិត្ត​អ្នក​អាន​៖ សូម​កុំ​បំភ្លៃ​រឿង​កង្វះ​វត្ថុធាតុ​ដើមរបស់រោងចក្រ ​ទៅជារឿង​ព្យួរ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ ​EBA !​

    ដោយ៖ សន ប្រាថ្នា​​ | ថ្ងៃពុធ ទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០​ | ទស្សនៈ - នយោបាយ |
    ទស្សនៈ​មិត្ត​អ្នក​អាន​៖ សូម​កុំ​បំភ្លៃ​រឿង​កង្វះ​វត្ថុធាតុ​ដើមរបស់រោងចក្រ ​ទៅជារឿង​ព្យួរ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ ​EBA !​ ទស្សនៈ​មិត្ត​អ្នក​អាន​៖ សូម​កុំ​បំភ្លៃ​រឿង​កង្វះ​វត្ថុធាតុ​ដើមរបស់រោងចក្រ ​ទៅជារឿង​ព្យួរ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ ​EBA !​

    នៅ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​ចិន​កំពុង​មាន​បញ្ហា​រាតត្បាត​ដោយ​ជម្ងឺ​រលាក​ផ្លូវ​ដង្ហើម​ថ្មី​ COVID-19 ឬ​វីរុស​​កូរ៉ូ​ណា​ បាន​​ធ្វើ​ឱ្យ​សង្វាក់​ផលិត​កម្ម​មួយភាគ​ធំ​នៃ​រោង​ចក្រ​ដែល​ផលិត​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​នៅប្រទេស​ចិន​សម្រាប់​​នាំ​​ចេញ​​​ទៅ​លក់​នៅ​​​បរទេស​​​ត្រូវ​ផ្អាក​សកម្មភាព​មួយរយៈ​ ហើយ​នរណា​ក៏​ដឹង​ដែរ​ថា​ ចិន​ជា​ប្រទេស​​ដែល​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្មធំ​បំផុតជាមួយ​ប្រទេស​នានា​លំដាប់​​ទី​​២​​នៃ​​ពិភព​លោក ​​បន្ទាប់​ពី​អាមេរិក ដូច្នេះ​​ប្រទេស​នានា​មួយ​ចំនួន​ធំច្បាស់​ជា​​​ត្រូវ​ទទួល​រង​នូវ​ផល​ប៉ះពាល់​នេះ​មិន​ខាន​​​។​ ដោយ​ឡែក​​រោងចក្រ​​​​មួយចំនួន​នៅ​កម្ពុជា​ ក៏ត្រូវ​​ទទួល​រង​នូវ​ការ​ខ្វះខាត​ការ​ផ្គត់​ផ្គង់​​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​នៅ​ក្នុង​សង្វាក់​ផលិត​កម្ម​​ផង​ដែរ​ ហើយ​បញ្ហា​នេះ​ វា​ជាប់ពា់ព័ន្ធទាល់តែសោះ​ទៅ​នឹង​ការ​ព្យួរឬមិនព្យួរ​ EBA ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុបត្រូវ​សម្រេច​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​​​ដូច​ការ​បំប៉ោង​ បំភ្លៃ​ព័ត៌​មាន​របស់​ក្រុម​បំពុល​សង្គម​នៅក្នុង​បណ្តាញ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​សង្គម​ហ្វេស​ប៊ុក និង​ You tube នោះ​ទេ​​​​។

    មិន​ថា​តែរោង​ចក្រ​ និង​សង្វាក់​ផលិត​កម្ម​​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទេ​ដែល​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​ខ្វះ​វត្ថុធាតុ​​ដើម​​សម្រាប់​​ការ​ផលិត​នេះ​ សូម្បី​តែ​ប្រទេស​មួយចំនួន​ក៏​កំពុង​មាន​បញ្ហា​​ដូច​​គ្នា​នេះ​ដែរ​ ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​ក្រុម​ហ៊ុន​ផលិត​សំលៀក​បំពាក់​នៅ​​អាមេរិក​ កូរ៉េ​ បង់​ក្លាដេស​ និង​ប្រទេស​មួយចំនួន​ផ្សេង​ទៀត​ដែរ​។​ ដោយសារបញ្ហាវីរុស COVID-19 ឬ​វីរុស​កូរ៉ូណាដែល​កំពុង​វាយ​ប្រហារ​នៅប្រទេស​ចិន​នេះ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​បញ្ជាទិញធំៗ​ដូចជា Nike និង​Adidas ជាដើមបានកំណត់ចំនួននៃការបញ្ជាទិញ​នៅ​តាម​បណ្តា​ប្រទេស​ផលិត​នានា ក្នុង​នោះ​រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ផង​ដែរ​ ​ដោយហេតុ​ថា​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​​ដែល​​ត្រូវ​ផលិត​​នៅ​​ប្រទេស​​ចិន​​ទាំងនោះ ត្រូវបានរោង​ចក្រ​ផ្អាក​ដំណើរ​ការ​​ភាគ​ច្រើន​ដោយសារ​ជំងឺ​កូ​រ៉ូ​ណានេះ​​។​ ផល​ប៉ះ​ពាល់​នេះ​ក៏​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​ផលិត​​យាន​យន្ត​ និង​គ្រឿង​អេឡិច​ត្រូនិក​មាន​បញ្ហា​ផង​ដែរ​ ដូច​​ជា​ក្រុម​ហ៊ុន​ផលិត​រថយន្ត​​ហ៊ី​យ៉ុន​ដាយ​(HYUNDAI)នៅ​ប្រទេស​កូរ៉េ​ ​​និង​ក្រុម​ហ៊ុន​ផលិត​ទូរស័ព្ទ​​អេប​ផល​(APPLE)​ នៅ​អាមេរិក ក៏​ត្រូវ​ផ្អាក​សង្វាក់​ផលិត​កម្ម​របស់​ខ្លួន​ដែរ​​។​
    ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ប្រឈម​នេះ​​ លោក​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន​ បាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ៗ​​​ថា​៖ «ប្រសិនបើប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ មាន​ករណី​បិទ​រោង​ចក្រ​កាត់ដេរ​មួយ​ចំនួន​នៅ​កម្ពុជា​នោះ​ សូម​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កុំ​យល់​ច្រឡំ​ថា​ បិទ​ដោយ​សារ​ឥទ្ធិពល​នៃ​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អឺរ៉ុប​ ឬ​ការ​ដក​ EBA ​ឲ្យ​សោះ​ រោង​ចក្រ​ទាំង​នោះ​បិទ​ ដោយ​សារ​តែ​ខ្វះ​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​បម្រើ​ដល់​ការ​ផលិត​ ដែល​ត្រូវ​នាំ​​ចូល​ពី​ប្រទេស​ចិន​ ព្រោះ​តែ​ឥទ្ធិពល​នៃ​វីរុស​ COVID-19 ឬ​វីរុស​កូរ៉ូណា» ។​

    ទន្ទឹម​គ្នា​នោះ​​​ដែរ​ សមាគម​រោងចក្រ​កាត់ដេរ​នៅ​កម្ពុជា ហៅកាត់ថា GMAC បញ្ជាក់ថា​រោងចក្រ​កាត់​ដេរ​​សម្លៀក​បំពាក់ និង​​ស្បែក​ជើង​​មួយ​ចំនួន​​នៅ​​កម្ពុជា​​នឹង​ត្រូវ​​ផ្អាក​​ដំណើរ​ការ​​រយៈ​ពេល​​១​ ឬ​​២​​ខែ​ ចាប់​ពី​​ចុង​ខែ​​កុម្ភៈ​​នេះ​ ដោយ​សារ​​ខ្វះ​​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​​ពី​​ចិន​​។​​ បើតាម​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែកុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​២០២០​នេះ។ GMAC បញ្ជាក់​ថា​៖ «វត្ថុធាតុ​ដើម​​បម្រើ​​ដល់​​វិស័យ​កាត់​ដេរ​​សម្លៀក​បំ​ពា​ក់​ និង​​ស្បែក​ជើង​​នៅ​​កម្ពុជា​ ៦០​​ភាគ​រយ​ ត្រូ​វ​បាន​​នាំ​ចូល​​មក​ពី​​ប្រទេស​​ចិន​​។ រោង​ចក្រ​​កាត់ដេ​រ​សម្លៀក​បំពាក់​ និង​​ស្បែក​ជើង​​មួយ​ចំនួន​​នៅ​​កម្ពុជា​​នឹង​ត្រូវ​​ផ្អាក​​ដំណើ​រការ​​រយៈ​ពេល​​​១​ ឬ​​២​​ខែ​ ចា​ប់ពី​​ចុ​ងខែ​​កុម្ភៈ​​នេះ​ ដោយ​សារ​​ខ្វះ​​វត្ថុ​ធាតុដើ​ម​ពី​​ចិន​ ព្រោះ​តែ​​រោង​ចក្រ​​ផលិត​​វត្ថុ​ធាតុដើ​ម​​នៅ​​ប្រទេស​​ចិន​​បាន​​ផ្អាក​ ដោយ​សារ​​ជំងឺ​​រលាក​​សួត​ បង្ក​ឡើង​​ដោយ​​វី​រុស​​កូ​​រ៉ូ​​ណា​​»។​​

    បញ្ហា​​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​ដែល​បាន​រីក​រាល​ដាល​នៅក្នុង​ប្រទេស​ចិននេះ​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រោងចក្រ​ផលិត​វត្ថុធាតុ​​ដើម និង​ក្រុមហ៊ុន​ផ្តល់​សេវា​ជាច្រើន បាន​បិទ​ដំណើរការ​ជា​បណ្តោះអាសន្ន ហើយ​ប្រហែលជា​រហូត​ដល់​ចុងខែ​កុម្ភៈ​នេះ ទើប​អាច​ចាប់ផ្តើម ដំណើរការ​ឡើងវិញ ដែល​បញ្ហា​នេះ​នឹង​បង្កឱ្យមាន​ផលប៉ះ​ពាល់​ដល់​​ស​ង្វាក់​​ផ្គត់ផ្គង់​​ដល់​​រោង​ចក្រ​​នៅ​​កម្ពុ​ជា​​។​​ សម្រាប់​​រោង​ចក្រ​​មួយ​ចំនួន​​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​​នៅ​ក្នុង​​ស្តុក​​សម្រាប់​​ផលិត​កម្ម​​អាច​​នឹង​​អស់​​នៅត្រឹ​ម​​សប្តាហ៍​​ក្រោយ​ ឬ​​សប្តាហ៍​​បន្ទាប់​ ហើយ​​ការ​ផ្អាក​​​រោង​ចក្រ​​​បណ្តោះអាសន្ន​នៅ​ប្រ​ទេស​​ចិន​​អាច​​នឹង​​ធ្វើ​ឱ្យ​រោ​ងចក្រ​​មួយចំ​នួន​​ខ្វះ​​វត្ថុធា​តុ​ដើម ​​នៅ​​ចុង​ខែ​​ក្រោយ​នេះ​​។ ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​នេះ រោងចក្រ​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅពី​ការផ្អាក​ប្រតិបត្តិ​ការ​​​ផលិតក​ម្ម​​ជា​បណ្តោះអាសន្ន ដែលមាន​រយៈ​ពេញ​១​ខែ​​ ឬ​ដល់​​២​ខែ​​។​

    ប្រ​សិន​​បើ​​មាន​ការ​​ផ្អាក​​បណ្តោះ​អាសន្ន​រ​យៈ​​ពេល​​ខ្លីនៃ​សង្វាក់​ផលិត​កម្ម​មួយចំនួន​ ​​ដែល​​អាច​​រំពឹង​​ទុក​ថា​​នឹង​​កើត​ឡើង​​ក្នុង​ពេ​លពេល​​​​ដ៏​​ខ្លី​​ខាង​មុខ​នេះក្តី​ គឺ​ពិត​ជា​​មិន​មាន​​អ្វី​​ពាក់ព័​ន្ធអ្វី​​​នឹ​ង​ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​ព្យួរ​ ឬមិនព្យួរប្រព័ន្ធ​​អនុ​គ្រោះ​​ពន្ធ​ពាណិ​ជ្ជកម្ម​ EBA​ របស់​​​អឺរ៉ុប​​នោះ​​ទេ​។​ រឿង EBAនេះ​ បើ​ទោះ​បីសហភាព​អឺរ៉ុប​ដកទាំងស្រុង ឬ​ដក​ផ្នែក​ខ្លះ​​ក៏​គង់​តែ​ដល់​ខែ​សីហា​ ឆ្នាំ​២០២០ ឯណោះ​​បាន​ចាប់​ផ្តើម​អនុ​វត្ត​​។​ ​សូម​បងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​​​យល់​ថា​ បើទោះបីមានការ​ព្យួរ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ ​EBA នៅពេល​នេះក៏ដោយ​ គឺ​មិន​មែន​មាន​​ន័យ​​ថា​​កម្ពុជា​មិន​អាច​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជា​មួយបណ្តា​ប្រទេស​នៅ​អឺរ៉ុប​នោះ​ទេ ​ទំនិញ​របស់​កម្ពុជា​នៅ​តែ​​អាច​នាំ​ទៅ​​លក់​នៅ​ទី​នោះ​បាន​ជាធម្មតា​ ដោយ​យើង​គ្រាន់​តែ​ត្រូវ​បង់​ពន្ធ​នាំ​ចូល​ដូច​បណ្តា​ប្រទេស​​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ​។​​ សូមបង​ប្អូន​​កម្មករ​-កម្មការិនី​ នៅតាម​បណ្តា​រោង​ចក្រ​ទាំង​អស់​កុំ​​មាន​ការ​យល់​ច្រឡំ​ថា ​​ការ​បាត់​បង់​ផ្នែក​​​ខ្លះ​នៃ​EBAគឺជាការ​បាត់​បង់​ទី​ផ្សារ​ឱ្យ​សោះ​​ពី​ព្រោះ​បញ្ហា​​នេះ​​​វា​​ខុស​​គ្នា​​ស្រឡះ​​ ពី​​ការ​​បាត់​​បង់​​​ទី​​ផ្សា​រ​ និង​សូម​បង​ប្អូន​កម្មករ​កម្មការិនី​កុំ​យល់​ច្រឡំ​រឿង​កង្វះ​វត្ថុធាតុ​ដើម ​ថាបណ្តាលមកពីរឿង​ព្យួរ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ ​EBA របស់សហភាព​អឺរ៉ុប​នោះ​។​

    លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន បានបង្ហាញ​នូវ​ជំហរ​ដ៏​មុះមុត​មិនទន់​ជ្រាយ​ និង​​ចុះ​ញ៉ម​ចំពោះមុខ ការ​គម្រាម​របស់​បរទេស​ជាដាច់​ខាត​ ហើយ​លោក​ក៏​បាន​​​​អំពាវ​នាវ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទូទាំង​ប្រទេស​ឱ្យ​ងើប​​ឈរ​​ឡើងជ្រោ​ង​​ទង់មហា​សាមគ្គី​ជាតិ​ខ្មែរ​ ​ដើម្បី​ថែ​រក្សា​សន្តិភាព​ អ​ធិប​តេយ្យ​ និងឯករាជ្យភាព​​​របស់​ប្រទេស​​កម្ពុ​ជា​ឱ្យ​កាន់​តែ​រឹង​មាំ​ជាង​មុន​ថែម​ទៀត​។ ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​​នឹង​​ភាពមិនប្រាកដ​ប្រជា​នៃ​បញ្ហា​ប្រព័ន្ធ​​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA នេះ​​​រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​មុន​រួច​ជា​ស្រេច​ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់​នូវ​ទុន​បម្រុង​​​​ចំនួ​ន​​៣​​ភាគរយ​​នៃទំហំ​​សេដ្ឋ​កិច្ច​ជាតិ ​​ដែល​ស្មើ​នឹង​ប្រមាណ​៧០០​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​១​ឆ្នាំ​ សម្រាប់​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​នេះ​រយៈពេល​​៣​ឆ្នាំ​ត​ទៅ​មុខ​ទៀត​ ដើម្បី​ឆ្លង​ឱ្យ​ផុត​នូវ​វិបត្តិ​នេះ​ ហើយ​សេដ្ឋ​កិច្ច​កម្ពុជា​នឹង​ងើប​ឡើង​វិញ​ក្នុង​ភាព​ដ៏មោទនៈ​បំផុត​ ដោយមិនយកឯករាជ្យ អធិបតេយ្យជាតិរបស់កម្ពុជា ទៅ​ដោះដូរ​ជា​មួយ​ជំនួយ​ ឬ​ភាព​អនុ​គ្រោះណា​ទាំ​ងអស់​។ សូម​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​​គិត​ឲ្យ​ច្បាស់​ថា​ តើ​ពេល​នេះ​កម្ពុជា​ត្រូវ​ការ​អ្វី​ពិត​ប្រាកដ​?​ កម្ពុជា​ត្រូវ​ការ​សន្តិភាព​ មិន​អាច​ឲ្យ​អ្នកណា​មក​បំផ្លាញ​សន្តិភាព​បាន​ទេ​ បើ​ទោះ​បី​បង់​ថ្លៃ​ប៉ុនណា​ក៏​ដោ​យចុះ​ កម្ពុជា​ត្រូវ​តែ​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​សន្តិភា​ព​។ មាន​សន្តិភាព​ ទើប​មាន​ការអភិវឌ្ឍ​ មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ ទើប​មាន​ការ​គោរព​សិទ្ធិ្​មនុស្ស​ និង​​ប្រជាធិបតេយ្យ​៕​

    ដោយ​៖ យី​ វិសាល​​

    បញ្ចេញមតិ
    ពាក្យគន្លឹះទាក់ទង
    អត្ថបទទាក់ទង