ខ្មែរប៉ុស្ដិ៍ Close

បើថៃចង់បញ្ចប់បញ្ហាព្រំដែន ត្រូវបង្ហាញឆន្ទៈតាមរយៈការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង

ដោយ៖សូ សែនឬទ្ធា | 1 ម៉ោងមុន ទស្សនៈ - នយោបាយ 9
បើថៃចង់បញ្ចប់បញ្ហាព្រំដែន ត្រូវបង្ហាញឆន្ទៈតាមរយៈការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង បើថៃចង់បញ្ចប់បញ្ហាព្រំដែន ត្រូវបង្ហាញឆន្ទៈតាមរយៈការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង

ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានបង្កឱ្យមានការបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស ការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ និងការភៀសខ្លួនរបស់ប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ បានក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធ្ងន់ធ្ងរចំពោះសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ ក្នុងស្ថានភាពនេះ កម្ពុជានៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការទូតទ្វេភាគី និងពហុភាគី ដោយផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។ ជំហរនេះបង្ហាញថា កម្ពុជាផ្តល់អាទិភាពដល់ការស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយចីរភាព ដើម្បីការពារអាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋ និងស្តារសន្តិភាពតាមបណ្តោយព្រំដែន។

ជម្លោះប្រដាប់អាវុធដែលបានកើតឡើងពីរលើកនៅចុងឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមបណ្តោយព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីររងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាជាច្រើនគ្រួសារត្រូវបង្ខំចិត្តចាកចេញពីលំនៅឋាន ដោយបន្សល់ទុកនូវការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ និងភាពមិនប្រាកដប្រជាចំពោះអនាគត។ ស្ថានការណ៍នេះបញ្ជាក់ថា ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនមិនមែនជារឿងនយោបាយរវាងរដ្ឋទាំងពីរតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់នឹងសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។

ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាបានបន្តស្នើឱ្យភាគីថៃវិលត្រឡប់មកសហការតាមយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ដើម្បីបន្តការងារវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែននៅលើដីជាក់ស្តែង។ ការងារនេះត្រូវអនុវត្តដោយផ្អែកលើឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ផែនទី កិច្ចព្រមព្រៀង និងគោលការណ៍បច្ចេកទេសដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា។ ការកំណត់ទីតាំងព្រំដែនឱ្យបានច្បាស់លាស់ នឹងជួយកាត់បន្ថយការយល់ច្រឡំ ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា និងហានិភ័យនៃការកើតមានជម្លោះឡើងវិញ ព្រមទាំងបង្កើតមូលដ្ឋានសម្រាប់ការកសាងទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ការគោរព និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានចុះហត្ថលេខារួមគ្នា គឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ការស្តារទំនុកចិត្តនយោបាយ។ កិច្ចព្រមព្រៀងមិនគួរមានតម្លៃត្រឹមតែជាឯកសារបង្ហាញពីឆន្ទៈនយោបាយនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបង្ហាញពីលទ្ធផលជាក់ស្តែងតាមរយៈការបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ភាគីនីមួយៗ។

ក្នុងទិដ្ឋភាពការទូតអន្តរជាតិ ការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ាននាពេលថ្មីៗនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ និងក្តីសង្ឃឹមរបស់លោកចំពោះនិរន្តរភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់សហគមន៍អន្តរជាតិចំពោះសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ និងសាក្សីអន្តរជាតិ ត្រូវការការអនុវត្តប្រកបដោយភាពស្មោះត្រង់ តម្លាភាព និងការទទួលខុសត្រូវ។ ដូច្នេះ ការរក្សាស្មារតី និងខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ មិនត្រឹមតែជាកាតព្វកិច្ចរបស់ភាគីកម្ពុជា និងថៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ការរក្សាភាពជឿជាក់របស់សហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ។

ជាក់ស្តែង ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានលើកឡើងពីបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងវេទិកាជាតិ និងអន្តរជាតិ រួមមាន សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ការលើកឡើងទាំងនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងការទូត ដើម្បីបង្ហាញជំហរ និងការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាក្នុងនាមជារដ្ឋអធិបតេយ្យ និងជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ទោះបីមានការមិនពេញចិត្ត ឬការព្រមានពីភាគីថៃចំពោះការលើកយកបញ្ហានេះទៅពិភាក្សានៅលើឆាកអន្តរជាតិក៏ដោយ ក៏កម្ពុជានៅតែមានសិទ្ធិបង្ហាញទស្សនៈ និងការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនតាមមធ្យោបាយការទូតស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ការបង្ហាញជំហររបស់កម្ពុជានៅលើវេទិកាអន្តរជាតិ គឺជាសិទ្ធិរបស់រដ្ឋអធិបតេយ្យ មិនមែនជាការបង្កើនភាពតានតឹងនោះទេ។

ក្នុងបរិបទនេះ ការទូតពហុភាគីមានតួនាទីជាមធ្យោបាយបំពេញបន្ថែមដល់យន្តការទ្វេភាគី ដើម្បីជំរុញការដោះស្រាយជម្លោះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តាមរយៈវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្របខណ្ឌសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ កម្ពុជាអាចបង្ហាញស្ថានការណ៍ជាក់ស្តែង បង្កើនការយល់ដឹងរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធគោរពកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ការប្រើប្រាស់មធ្យោបាយនេះមិនមានន័យថាកម្ពុជាបោះបង់ការចរចាទ្វេភាគីនោះទេ ប៉ុន្តែជាការពង្រីកកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងការទូត ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលដល់ការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។

ជាក់ស្តែង ប្រសិនបើភាគីថៃពិតជាចង់ឱ្យបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃលែងក្លាយជាប្រធានបទនៃការពិភាក្សានៅលើឆាកអន្តរជាតិ មធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត គឺការបង្ហាញឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតាមរយៈការចរចា ការស្តារទំនុកចិត្ត និងការបន្តអនុវត្តការងារវាស់វែងខណ្ឌសីមាព្រំដែនតាមយន្តការបច្ចេកទេសដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា។ ផ្ទុយទៅវិញ ការបង្កើតឧបសគ្គ ឬការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការបកស្រាយខុសគ្នាដោយមិនព្យាយាមស្វែងរកចំណុចរួម នឹងមិនអាចនាំទៅរកដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាឫសគល់នៃជម្លោះបានឡើយ។ជាពិសេស កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវការការអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញ និងម៉ឺងម៉ាត់។ ប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនគួរត្រូវបានវាយតម្លៃត្រឹមតែតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ឬការប្រកាសពីឆន្ទៈសន្តិភាពនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវផ្អែកលើលទ្ធផលជាក់ស្តែង ដូចជាការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ការរក្សាស្ថានភាពសន្តិសុខ ការបន្តយន្តការចរចា និងការសហការលើការងារវាស់វែងខណ្ឌសីមាព្រំដែន។ ការអនុវត្តដោយស្មោះត្រង់នឹងជួយបង្កើតលក្ខខណ្ឌសមស្របសម្រាប់ការវិលត្រឡប់ទៅរកភាពប្រក្រតី និងការរស់នៅដោយសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមតំបន់ព្រំដែន។

ជារួម ការសម្រេចបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែងតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ទាមទារឱ្យភាគីទាំងពីរមានឆន្ទៈនយោបាយពិតប្រាកដ គោរពកិច្ចព្រមព្រៀង និងបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយស្មោះត្រង់។ កម្ពុជានឹងបន្តប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគី ការទូតពហុភាគី និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ខ្លួន និងជំរុញឱ្យមានដំណោះស្រាយប្រកបដោយយុត្តិធម៌។ កម្ពុជាត្រូវការសន្តិភាព ប៉ុន្តែសន្តិភាពនោះត្រូវឈរលើមូលដ្ឋាននៃការគោរពអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី និងការទទួលខុសត្រូវរួម។ សន្តិភាពពិតប្រាកដមិនអាចកើតចេញពីពាក្យសន្យាតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបង្ហាញតាមរយៈសកម្មភាព និងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងជាក់ស្តែង៕

ដោយ:​ ឌី​ វីរ:

អត្ថបទទាក់ទង